Wynagrodzenie notariusza
Za dokonanie czynności notarialnej notariuszowi przysługuje wynagrodzenie określone na podstawie umowy ze stronami czynności, nie wyższe jednak niż maksymalne stawki taksy notarialnej właściwe dla danej czynności (art. 5 § 1 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. — Prawo o notariacie). Wysokość stawek maksymalnych określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 czerwca 2004 r. w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej.
Stawki wynikające z rozporządzenia mają charakter stawek maksymalnych — wyznaczają górną granicę wynagrodzenia, a nie jego sztywną wysokość. Konkretna kwota taksy jest ustalana ze stronami indywidualnie, przed dokonaniem czynności, i zależy między innymi od:
- rodzaju czynności notarialnej (np. akt notarialny, poświadczenie, protokół, akt poświadczenia dziedziczenia),
- wartości przedmiotu czynności — dla wielu czynności stawka maksymalna jest obliczana od wartości podanej przez strony (np. ceny sprzedaży lub wartości rynkowej nieruchomości),
- stopnia złożoności sprawy i nakładu pracy związanego z przygotowaniem czynności,
- przewidzianych w rozporządzeniu stawek obniżonych dla niektórych rodzajów umów i czynności.
Do wynagrodzenia notariusza dolicza się podatek od towarów i usług (VAT) według stawki 23%, ponieważ czynności notarialne podlegają opodatkowaniu na zasadach ogólnych (ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług). Taksa notarialna nie jest jedynym składnikiem kosztów czynności — pozostałe pozycje opisane są poniżej.
Podatki pobierane przez notariusza jako płatnika
Przy niektórych czynnościach dokonywanych w formie aktu notarialnego notariusz występuje w roli płatnika podatków. Oznacza to, że oblicza podatek, pobiera go od stron przy dokonywaniu czynności i przekazuje właściwemu organowi podatkowemu. Dotyczy to:
- podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC) — m.in. od umów sprzedaży i zamiany zawieranych w formie aktu notarialnego (art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych),
- podatku od spadków i darowizn — m.in. od darowizny dokonanej w formie aktu notarialnego oraz od nieodpłatnego zniesienia współwłasności (art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn).
Pobrane podatki nie stanowią dochodu kancelarii — notariusz jedynie pośredniczy w ich poborze i odprowadzeniu. Wysokość podatku wynika wprost z ustaw podatkowych i zależy od rodzaju czynności, wartości przedmiotu oraz — w przypadku podatku od spadków i darowizn — od przynależności stron do określonej grupy podatkowej, w tym od zwolnień przewidzianych dla najbliższej rodziny. Przed czynnością notariusz informuje strony, czy i w jakiej wysokości podatek zostanie pobrany.
Opłaty sądowe od wniosków wieczystoksięgowych
Jeżeli akt notarialny zawiera wniosek o wpis w księdze wieczystej (np. wpis nowego właściciela lub hipoteki), notariusz składa ten wniosek do sądu wieczystoksięgowego za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, nie później niż w dniu sporządzenia aktu (art. 92 § 4 Prawa o notariacie). W takim przypadku notariusz pobiera od stron należną opłatę sądową i przekazuje ją właściwemu sądowi (art. 7 § 2 i 3 Prawa o notariacie).
Wysokość opłat sądowych określa ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych i zależy od rodzaju żądanego wpisu. Podobnie jak podatki, opłaty sądowe nie są wynagrodzeniem notariusza — kancelaria pobiera je wyłącznie w celu przekazania sądowi.
Wypisy i odpisy
Oryginał aktu notarialnego pozostaje w kancelarii, a strony oraz inne uprawnione osoby otrzymują wypisy, które mają moc prawną oryginału (art. 109 i art. 110 Prawa o notariacie). Za sporządzenie wypisu, odpisu lub wyciągu z akt notarialnych pobierana jest odrębna opłata, naliczana za każdą rozpoczętą stronę dokumentu, zgodnie z rozporządzeniem w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej. Liczba potrzebnych wypisów zależy od rodzaju czynności — część z nich jest przeznaczona dla stron, a część kancelaria przekazuje z urzędu sądom i organom administracji.
Jak uzyskać informację o łącznych kosztach czynności
Łączny koszt czynności notarialnej składa się zwykle z taksy notarialnej wraz z VAT, pobieranych podatków, opłaty sądowej oraz opłat za wypisy. Aby kancelaria mogła przygotować pełne zestawienie kosztów, prosimy o przekazanie następujących informacji:
- rodzaj planowanej czynności — np. sprzedaż nieruchomości, darowizna, testament, pełnomocnictwo lub umowa spółki,
- wartość przedmiotu czynności — np. cena sprzedaży lub wartość rynkowa nieruchomości,
- stan prawny przedmiotu czynności — m.in. numer księgi wieczystej, obciążenia (hipoteki, służebności), sposób nabycia, ewentualne udziały kilku osób,
- informacje o stronach czynności — np. stopień pokrewieństwa przy darowiźnie, istotny dla podatku od spadków i darowizn,
- przewidywaną liczbę wypisów.
Na tej podstawie kancelaria przedstawi — przed dokonaniem czynności — pełne zestawienie przewidywanych kosztów, z rozbiciem na wynagrodzenie notariusza, podatki i opłaty sądowe. Wykaz dokumentów wymaganych dla poszczególnych czynności znajduje się na stronie Dokumenty. Zapytanie można złożyć telefonicznie, pocztą elektroniczną lub osobiście — dane kontaktowe kancelarii dostępne są na stronie Kontakt.
Informacja o wysokości kosztów czynności notarialnej udzielana jest bezpłatnie.
Niniejszy materiał ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady prawnej ani wykładni prawa. Stan prawny: lipiec 2026.
